|
 بيشتر دانشمندان معتقدند كه ماه طي ميلياردها سال هيچ فعاليت آتشفشاني نداشته است، اما شواهد جديدي خروج گازهاي آتشفشاني از سطح ماه را نشان مي دهند.
به گزارش ايسنا، براساس مقالهاي كه به تازگي در مجله «نيچر» به چاپ رسيده، محققان منطقه جديدي را شناسايي كرده اند كه داراي مواد ته نشين شده تازه تر و حفره هاي كمتري است. از طرف ديگر كاني هاي موجود در سطح ماه نشان مي دهند كه اين منطقه خاص به اندازه مناطق اطراف آن هوازده نشده است.
طي سه ميليارد سال گذشته، ماه زمين هيچ فعاليت آتشفشاني نداشته است. هم اكنون اطلاعات موجود، خروج گازهايي در ماه را نشان مي دهند.
«پيتر شاتز» و «كارل پيت»، زمين شناسان دانشگاه «براون» و «ماتيو استد» از موسسه علوم زمين در مقالهاي كه در مجله «نيچر» منتشر كردهاند با آوردن سه دليل بارز ادعا مي كنند كه ماه در يك تا ده ميليون سال گذشته گازهاي آتشفشاني آزاد كرده است.
اين محققان توجهشان را بر منطقه D شكلي به نام Ina متمركز مي كنند كه اولين بار در تصاويرماموريت آپولو شناخته شد. دقت بسيار زياد تصاوير براي اولين بار توجه شاتز را جلب كرد.
وي مي گويد: چيزي به اين دقت نمي تواند پايدار بماند، بايد طي 50 ميليارد سال از بين مي رفت.
روي زمين سطوحي كه در معرض آب و باد قرار دارند به سرعت فرسايش مي يابند. در ماه، بدون حضور هوا، ذرات پراكنده ريز شرايط مشابهي را ايجاد مي كنند. با مقايسه ساختار منطقه Ina با ديگر مناطق ماه كه سن آنها تشخيص داده شده است، اين گروه سن اين منطقه را نزديك به دو ميليون سال تخمين زده اند.
تعداد كم دهانه هاي ايجاد شده در اثر برخورد سيارك ها در منطقه Ina، دليل دوم بر جواني نسبي آن مي باشد.
محققان فقط قادر به تشخيص دو دهانه بزرگتر از 30 متر بر روي 8 متر مربع از كف اين منطقه بوده اند. اين مناطق داراي شرايط مشابهي مانند دهانه Ray جنوبي نزديك به منطقه فرود آپولو 16 هستندمواد بيرون زده در اثر برخورد، به عنوان محكي براي تخمين سن ساير مناطق روي ماه به كار مي روند و دانشمندان بر اساس پرتوهاي كيهاني و سنگهاي موجود، سن اين منطقه را حدودا دو ميليون سال تخمين مي زنند.
به گزارش ايسنا، دليل سوم براي اثبات اين فرضيه، حاصل مقايسه طيف هاي اين ته نشست ها در محل فرورفتگي ناحيه Ina با تهنشست ها در محل حفره هاي خيلي جديد است.
هنگامي كه مواد ته نشست شده در سطح ماه در معرض هوا قرار مي گيرند، طول موج هاي نور بازتاب شده تغيير مي كند. نسبت كل انرژي برگشتي از يك سطح به كل انرژي داده شده به آن سطح يا ضريب بازتاب سطحي يك شي كدر، كمتر مي شود و در نتيجه نسبت نورهاي طول موج 1000 نانو متر به نورهاي طول موج 750 نانومتر افزايش مييابد. بر اساس اين تغيير رنگها، ته نشست ها در كف Ina جوان به نظر مي آيند و احتمالا به تازگي در معرض هوا قرار گرفته اند.
در سطح منطقه Ina اثري از شعاع هاي خروجي ماگما در اطراف دهانه مركزي ديده نمي شود. آشفتگي مواد سطح كه كمتر هوازده شده اند، خروج سريع گاز را نشان مي دهند.
اين مساله از اين لحاظ قابل توجه است كه منطقه Ina مانند بسياري از مناطق فعال زمين ( از لحاظ زمينشناسي) در طول خطي كه در محل برخورد دو دره يا دو جويبار واقع شده است، قرار دارد.
از اين لحاظ Ina تنها مورد نيست. نويسندگان اين مقاله قادر به تشخيص چهار مورد مشابه بوده اند. با وجود دلايل متعددي بر تاييد نظريه نويسندگان اين مقاله كه ماه از لحاظ زمين شناسي فعال تر از آن است كه قبلا تصور مي شده است، تنها راه قطعي كردن اين نظريه با در دست داشتن نمونه هايي از اين مناطق امكان پذير است.
«جفري تيلور» يكي از محققان سطح ماه از دانشگاه هاوايي معتقد است كه Ina و مناطق مشابه آن بهترين مناطق براي اكتشافات آينده توسط انسان يا رباط ها هستند. او همچنين معتقد است كه اين مناطق احتمالا بهترين مناطق براي رگوليت هاي پودري و سنگ هاي محكم زير آنها است.
به نوشته نجوم، شاتز مي گويد: « طي سالها، ستاره شناسان آماتور شاهد انفجارها وخروج امواج نور از سطح ماه بوده اند. اگرچه ستاره شناسان حرفه اي نظريه غير فعال بودن ماه را تاييد مي كنند، چنين ديدگاههاي متناقضي جاي شك را باقي مي گذارند.
هماهنگ كردن ديدگاه هاي هر دو گروه، آماتور و حرفهيي، مي تواند دلايل بيشتري را بر تاييد فعال بودن اين مناطق فراهم كند.
خروج گاز به تنهايي براي بيش از يك يا دو ثانيه قابل رويت نيست، اما غبار برخاسته نزديك به 30 ثانيه معلق ميماند كه زماني كافي براي نشانه بردن تلسكوپ حرفهيي به نقطه مورد نظر است.»
بخش برنامه ريزي ژئوفيزيك و زمين شناسي سياره اي ناسا از اين تحقيق پشتيباني مي كند.
عناوین مرتبط :
|
