|
 رصدخانه فضايي اشعه گاما (انتگرال) در اسا نمونه بينظيري از فوران اشعه گاما را ثبت كرد.
به گزارش ايسنا، اخترشناسان با استفاده از اين انفجار عظيم ميتوانند مكانهاي احتمالي وجود سياهچالهها را در كهكشانمان تعيين كنند.
اين پديده در محدودهاي از كهكشان راه شيري قرار دارد كه احتمال وجود سياهچاله ها در آن بسيار زياد است.
افزايش درخشندگي اين فوران در طي چند روز ادامه داشت ولي بعد از آن طي چند هفته از درخشندگي آن كاسته شد.
افزايش و كاهش اين درخشندگي يك منحني نوري به وجود مي آورد كه به اخترشناسان كمك مي كند تا زادگاه سياهچاله ها را مشخص كنند. به نظر مي رسد صفحهاي از گاز و ماده كه دور سياهچاله ميگردند، ناپايدار شده و بخشي از آن فرو مي ريزد كه موجب فوران مي شود.
اين فوران را مركز اطلاعات علوم سوئيس(ISDC) در 17 سپتامبر 2006 (شهريور 85) كشف كرد.
رولاند والتر(Roland Walter) از اخترشناسان اين مركز مي گوبد: «شناخت هستههاي كهكشاني يكي از جذابترين و هيجان انگيزترين بخشهاي اخترشناسي پرتو گاما است زيرا در اين هسته ها منابع پرتو گاما بسياري وجود دارد.»
انتگرال دادههاي بسياري را براي مطالعه پيرامون هستههاي كهكشاني در اختيار اخترشناسان قرار داده است.اين دادهها طي چهار هفته به دست آمده اند و مي توانند ستاره شناسان را براي شناخت ويژگيهاي هستههاي كهكشاني در پرتو گاما بيش از پيش راهنمايي كنند.
در اولين رصد اين رصدخانه فضايي اخترشناسان متوجه شدند كه يك فوران گاما رخ داده است. ابتدا آنها نميدانستند كدام نوع از اين فورانها را شناسايي كردهاند. بعضي از فورانهاي گاما فقط براي مدت كوتاهي باقي مي مانند و به همين دليل تعداد معدودي از رصدخانه هاي سراسر جهان مكان دقيق آنها را مي توانند شناسايي كنند. خوشبختانه انتگرال قابليت شناسايي و تعيين موقعيت اين پديده ها را با دقت شگفت انگيزي دارد.
به گزارش ايسنا، افزايش درخشندگي اين سياهچاله ها براي چند روز ادامه يافت.اين افزايش قبل از كاهش تدريجي اي بود كه چند هفته طول كشيد. اخترشناسان اين افزايش و كاهش در درخشندگي را «منحني نوري» مينامند.
والتر مي گويد:«بعد از يك هفته كه از وقوع اين پديده گذشته بود ما توانستيم فرم كلي منحني نوري را تشخيص دهيم و معين كنيم كه اين فوران از از چه نوعي بوده است.»
با مقايسه فرم اين منحني نوري با منحني هاي ديگر نشان داديم كه اين پديده از سيستمي برمي خيزد كه به احتمال بسيار زياد يك ستاره دوتايي است. يكي از آنها ستارهاي مانند خورشيد است در حالي كه ديگري سياهچالهاي عظيم است.
در اين سيستمها گرانش سياهچاله باعث مي شود كه ستاره ديگر تكه تكه شود. اين سرنوشت شوم ستاره همدم است كه تمام گازهاي آن در كمربندي به دور سياهچاله فرو مي ريزد. اين كمربند را حلقه برافزايشي مي نامند.
گاهي اوقات اين حلقه ناپايدار مي شود و به داخل سياهچاله رمبش مي كند و در نهايت اين فرآيندهاي زنجيرهيي باعث نوعي فوران مي شوند كه انتگرال شاهد آن بود.
به نوشته نجوم، اختر شناسان هنوز مطمئن نيستند كه آيا اين حلقه بر افزايشي مي تواند اين گونه رمبش كند يا خير؛ اما اطمينان دارند كه وقتي حلقه ها رمبش مي كنند هزاران برابر مواقع ديگر انرژي آزاد مي شود.
به دليل نادر بودن چنين سيستمهاي دو تايي فعال (ستاره و سياهچاله) در كهكشانها، اخترشناسان انتظار دارند انتگرال در طي چند سال فقط يكي از اين نوع فورانها را شناسايي كند، همين موضوع موجب مي شود هر يك از اين منابع رصدي ارزش بسياري براي منجمان داشته باشد.
عناوین مرتبط :
|
