|
 كارشناسان در حال تلاش براي پيشبيني وضعيت جوي در بالاترين لايه جو به نام "يونوسفر" هستند.
به گزارش خبرگزاري آسوشيتدپرس، در اغلب پيشبينيهاي وضع هوا تنها تا حدود ۱۰كيلومتر از جو بالاي زمين كه ابرها در آن حركت كرده و طوفانها در آن شكل ميگيرند، بررسي ميشوند، اما هماكنون محققان دانشگاه "ايلينويز" در آمريكا در حال تهيه روشي جديد براي پيشبيني وضعيت جو در لايه "يونوسفر" هستند كه در ارتفاع ۷۲كيلومتري تا ۹۶۰كيلومتري از سطح زمين قرار گرفتهاست.
لايه "يونوسفر" از جو زمين در پي برخورد مستقيم با پرتوهاي خورشيدي به شدت يونيزه ميشود و نام آن نيز به همين علت "يونوسفر" تعيين شدهاست.
به نقل از ايرنا، وضعيت جو در اين ارتفاعات ميتواند تاثير بسيار زيادي بر ارتباطات مخابراتي ماهوارهاي، سفرهاي هوايي و نيز شبكههاي توزيع برق در زمين داشته باشد.
با اين وجود روشهاي پيشبيني وضعيت هوا در لايه "يونوسفر" از جو هنوز پيشرفت چنداني نكرده و هماكنون تنها پيشبيني وضعيت اين ناحيه از جو براي يك تا دو ساعت آينده ممكن است و دقت پيشبيني وضعيت جو در اين ارتفاعات زياد، مشابه دقت پيشبينيهاي جوي عادي در پنجاه سال قبل است.
وضعيت جو در اين ارتفاعات به شدت از فعاليتهاي خورشيد تاثير ميگيرد و به همين علت محققان دانشگاه "ايليونز" با همكاري محققان دانشگاه "كورنل" و نيز "ويرجينيا تك" در مطالعهاي جديد تلاش ميكنند فعاليتهاي خورشيدي را ثبت كرده و تاثير آنها را بر وضعيت بالاترين لايههاي جو زمين بسنجند.
تشعشعات خورشيدي شديد كه از لايه يونوسفر عبور ميكنند ميتوانند در عملكرد ماهوارههاي مخابراتي اختلال ايجاد كرده و سبب قطعيهاي گسترده برق در زمين شوند. يك طوفان خورشيدي در سال ۲۰۰۳از يك سو سبب قطع برق هزاران خانوار در كشور سوئد شد و از سوي ديگر امواج راديويي و نيز برنامههاي پروازهاي هواپيماها در زمين را مختل كرد.
هماكنون دانشمندان دانشگاه "ايلينويز" به روش جديدي دست يافتهاند كه به كمك آن ميتوان با روشهايي مشابه پيشبيني عادي وضعيت جوي، وضعيت جو در لايه "يونوسفر" را پيشبيني كرد.
در اين روش با دوربينهاي ديجيتالي خاص و بر فراز نواحي استوايي زمين از پديده تابش نور توسط جو زمين تصويربرداري ميشود. جو زمين به صورت طبيعي در پديدهاي به نام "ايرگلو"( (Airglowهمواره نور بسيار ضعيفي از خود منتشر ميكند كه اين نور ضعيف در شب هنگام در آسمانهاي تاريك قابل رويت است.
دانشمندان هماكنون متوجه شدهاند كه وضعيت جو در لايه يونوسفر بر ميزان تابش اين نور از جو ارتباط دارد. بدينترتيب محققان با استفاده از دوربينهاي خاص از يك رصدخانه در كشور شيلي از تابشهاي جو عكسبرداري ميكنند و سپس از اين عكسها براي پيشبيني وضعيت جوي در لايه يونوسفر استفاده ميكنند.
اين پيشبينيها ميتواند جهت پيشگيري آسيبديدگي ماهوارهها، شبكههاي برق و تجهيزات راديويي مورد استفاده قرار بگيرد.
|
