Transmenu powered by JoomlArt.com - Mambo Joomla Professional Templates Club

فرونشست غيرعادي زمين در پهنه ساختاري كپه داغ

يك پديده مهم زمين شناسي در شمال مشهد _ حدفاصل شهرهاي مشهد و قوچان _ موجب شده است كه سازمان نقشه برداري كشور از رسانه هاي همگاني درخواست كند نسبت به اطلاع رساني به موقع در خصوص فرونشست غيرعادي زمين در پهنه ساختاري كپه داغ، توجه مسئولان و تصميم گيران را با هدف پيشگيري از زيان هاي احتمالي و تاكيد بر ضرورت كاوش هاي بيشتر تخصصي در اين زمينه جلب نمايند.

نتايج پردازش مشاهدات شبانه روزي ايستگاه دائمي GPS توس در شمال مشهد طي يك دوره زماني 9 ماهه كه

با استفاده از معتبرترين و علمي ترين نرم افزارهاي پردازش مشاهدات و تركيب آن با بررسي هاي 50 ايستگاه ديگر شبكه ژئوديناميك ايران به دست آمده است، نشان مي دهد كه جابه جايي هاي ارتفاعي (فرونشست) در منطقه موردنظر به 17 سانتي متر مي رسد.

گزارش دكتر يحيي جمور مديركل نقشه برداري زميني سازمان نقشه برداري كشور حاكي است: ايستگاه GPS دائمي توس در حدود 10 كيلومتري شمال غرب مشهد در محوطه ايستگاه تقويت فشار گاز شهيد باقري در جاده فردوسي قرار دارد و از ديدگاه زمين شناسي، اين ايستگاه در پهنه ساختاري كپه داغ واقع شده كه دشت اطراف ايستگاه با واحدهاي آبرفتي جوان پوشانده شده است.

گسل كارده 15 كيلومتر تا اين ايستگاه فاصله دارد و گسل «دوتايي» با ساز و كار راستا لغز در امتداد شمال شرقي _ جنوب غربي ايستگاه واقع است. گسل شانديز - سنگ بست نيز با ساز و كار راندگي حدود 40 كيلومتر با ايستگاه دائمي فاصله دارد.

در گزارش دكتر يحيي جمور آمده است: باتوجه به اينكه دشت مشهد بين دو پهنه ساختاري چين خورده بنيالود و كپه داغ واقع شده، گسل هاي فراواني با سابقه لرزه خيزي و اكثرا جوان در آن وجود دارد. بنابراين ايستگاه توس و ايستگاه هاي مجاور، در ثبت داده هاي حاصل از حركات نسبي پوسته اي زمين ناشي از فشار دايمي از سوي شمال شرق (صفحه توران) به سمت جنوب غربي (صفحه ايران) نقش مهمي برعهده دارد.

جابه جايي هاي ارتفاعي

مشاهدات ايستگاه توس و نزديك ترين ايستگاه هاي ترازيابي از دي ماه 83 تا مهرماه 84 از يك فرونشست 17 سانتي متري در منطقه مورد مطالعه حكايت دارد و مقدار فرونشست تا پايان سال جاري به حدود 30 سانتي متر خواهد رسيد. بيشترين فرونشست نيز مربوط به ايستگاه 51-ام است كه در نزديكي محل تقاطع جاده مشهد _ قوچان و ايستگاه ثابت توس قرار دارد. اين فرونشست نزديك 60 سانتي متر در طول 8 سال است كه معرف يك سرعت خطي 5/7 ميلي متري در سال است.

مشاهدات ترازيابي نيز در فاصله كمتر از 5 كيلومتري جنوبي ايستگاه دائمي توس، روند فرونشست پوسته زمين را در اين منطقه تاييد مي كند. اين رويداد قابل ملاحظه به طور يقين نمي تواند ناشي از فرونشست محلي پيلار بتوني اين ايستگاه باشد زيرا تاكنون نمونه چنين رفتاري در ساير ايستگاه هاي مشابه ديده نشده است. به عقيده كارشناسان، چنين رفتارهايي نمي تواند به صورت خطي و پيوسته تا حدود 9 ماه ادامه پيدا كند.

اين كاهش ارتفاعي تا بيش از 17 سانت در سال ممكن است داراي عوامل مختلفي باشد و لازم است مطالعات و كاوش هاي بيشتري توسط متخصصان مرتبط صورت گيرد. رسانه هاي ملي مي توانند با اطلاع رساني مناسب از رفتار ارتفاعي منطقه شمال غرب مشهد به مسئولان و تصميم گيران، از بروز خسارت هاي سنگين احتمالي كه ممكن است متوجه ابنيه فني و تاسيسات صنعتي موجود در منطقه شود جلوگيري نمايند. يكي از علل فرونشست مي تواند مربوط به استخراج آب هاي زيرزميني در منطقه مورد بحث باشد.

وجود تغييرات ارتفاعي فصلي ناشي از كاهش تراز سطح آب هاي زيرزميني در فصول مختلف نيز دور از انتظار نيست اما به هرحال متخصصان بايد با شتاب بيشتر و فارغ از وقفه هايي كه سيستم اداري و كاغذبازي بر چنين تصميم گيري هايي تحميل مي كند، وارد عمل شوند و راز اين درون نشست و راه هاي كاهش يا توقف آن و چگونگي حفظ بناها و تاسيسات دولتي و بخش خصوصي در اين منطقه وسيع را مورد بررسي قرار دهند.

منبع: http://www.ngdir.com/News/PNewsDetail.asp?PId=16007

نشانه گذاری: