 با گذشت كمتر از يك ماه از وقوع زمين لغزش ميگون در منطقه حفاظت شده البرز مركزي، زمين لغزش ديگري با ابعاد گسترده اين بار درحاشيه سد لتيان، به وقوع پيوست. اين زمين لغزش باعث شده شكاف هايي به عمق ۴ متر با عرض هاي متعدد در داخل زمين ايجاد شده است.
كانون ديده بانان زمين كه پيش از اين با انتشار گزارشي از زمين خواري ها و ويلاسازي هاي بي رويه در حوزه  فشم و ميگون نسبت به جاده سازي هاي متعدد كه موجب رانش زمين شده، هشدار داده بود اين بار با انتشار گزارش تكان دهنده ديگري و ارسال آن به سازمان بازرسي كل كشور خواستار پيگيري دستگاه قضايي بر عملكرد دستگاه هاي مسئول در واگذاري اراضي ملي كه عامل بروز فجايع اين چنيني مي شود، شده است.
گزارش هاي رسيده و تصاوير ثبت شده (كه اكنون ۲۰ روز از وقوع آن مي گذرد اما دستگاه هاي مسئول از انتشار خبر خودداري مي كنند!) حاكي است، وسعت زمين لغزش جديد در حاشيه سد لتيان و در داخل منطقه به اصطلاح حفاظت شده جاجرود، محدوده اي حداقل به طول ۵۰۰ متر و با عرض ۳۰۰ متر را دربرمي گيرد و شكاف هايي به عمق ۴ متر با عرض هاي متعدد در داخل زمين ايجاد شده است. همچنين از برخي شكاف هاي ايجاد شده در روزها و هفته هاي نخست گازهاي بدبويي متصاعد مي شد كه به گفته اهالي باعث سوزش چشم و سردرد شديد هم شده است.
در گزارش ارسالي متخصصان كانون ديده بانان زمين به سازمان بازرسي كل كشور، علت زمين لغزش در مشاهدات اوليه، تغيير كاربري ارضي منطقه حفاظت شده جاجرود، تخريب پوشش گياهي، احداث ۲ جاده در بالادست و پايين دست، ايجاد چاه هاي متعدد توسط ويلاداران و... عنوان شده است. اين گزارش مي افزايد: با اين حال در حال حاضر حداقل ۲۰ منطقه زمين تفكيك شده در منطقه حفاظت شده جاجرود به چشم مي خورد كه با آجرهاي رها شده در حال ديواركشي بوده اند و در اثر رانش زمين برخي ديوارها تخريب شده و به نظر مي رسد با توجه به قطعه بندي هاي انجام شده كوهخواران نقشه گسترده اي براي تبديل اين دامنه به يك شهرك در سر داشته و دارند! از سوي ديگر احداث ۲ جاده در بالادست و پايين دست با فراهم ساختن امكان نفوذ بيشتر آب به زمين نيروي برشي را افزايش داده؛ به اين معني كه به علت نفوذ آب دو جاده بالايي و نفوذ آن به پايين دست استحكام شيب كاهش يافته و منطقه مورد نظر را براي چنين زمين لغزش وسيعي مستعد كرده است. اين NGO اشاره مي كند: ايجاد چاه هاي متعدد براي استفاده ويلاها و آب مورد نياز باغات و چاه هاي جذبي براي دفع فاضلاب بدون توجه به عواقب آن و نفوذ در لايه هاي زمين، از ديگر عوامل زمين لغزش بوده، همچنين با حمل تناژ قابل توجهي از مصالح سازماني براي احداث ويلا و ديواركشي قطعات زمين هاي تفكيك شده عملاً نيروي وزن توده خاكي بالاي سطح لغزش افزايش يافته با اين حال براي تعيين علت دقيق زمين لغزش مي بايست مطالعات بيشتر كارشناسي و آزمايشات مختلف صورت پذيرد.
موقعيت دقيق اين زمين لغزش جنوب شرقي شهر لواسان از توابع شهرستان شميرانات در ساحل جنوبي و دامنه شمالي درياچه سد لتيان (حدود ۴۰۰ متر بالاتر از تاج سر) و بخش هايي از منطقه حفاظت شده جاجرود عنوان شده و به گفته اهالي در اين منطقه تنها ۴۰ تا ۵۰ سال پيش رخ داده است. اين زمين لغزش از ۲۶ اسفند ماه سال ۸۴ تا پايان هفته اول عيد نوروز همچنان ادامه داشته و در نتيجه آن شكاف هاي متعددي با عمق ۴ متر در نقاط مختلف حتي بر روي جاده سد لتيان ايجاد شده است. از سوي ديگر اكثر ويلاهاي موجود در اين حوزه شكاف طولي برداشته و تخليه شده و احتمال ريزش آنها وجود دارد.
همچنين به دليل جريانات آب هاي نفوذي به داخل منطقه كه عموماً به رنگ شيري است مابقي ويلاها تخليه كرده اند اما برخي از باغ داران براي كاهش فشار آب در پايين دست با كمك لودرهاي شخصي به تخليه آب به شكل غيراصولي و هدايت آن به پايين دست شده اند كه بدون شك پيامدهاي منفي ديگري به دنبال خواهد داشت.
كانون ديده بانان زمين وضعيت فعلي مناطق حاشيه سد لتيان را به دليل وسعت شكاف هاي ايجاد شده ناپايدار و بسيار خطرناك عنوان كرده و مي افزايد: با توجه به شكاف هاي بسيار عميق به احتمال بسيار زياد لغزش ها ادامه مي يابد و حتي سقوط سنگ ها به جاده سد براي ماشين هاي عبوري خطر جاني خواهد داشت و در اثر سقوط اين سنگ ها به داخل درياچه پشت سد، رسوب گيري سد بيش از پيش افزايش مي يابد.
كانون ديده بانان زمين وقوع زمين لغزش هاي متعدد آبخيزهاي تهران را نتيجه سوء مديريت در مناطق حفاظت شده و حوزه لتيان عنوان كرده و مي افزايد: در اين حوزه، ۳ منطقه حفاظت نشده ورجين، البرز مركزي و جاجرود وجود دارد و وجود تابلوهاي متعدد در اين مناطق بيشتر به تابلوهاي تزئيني شباهت دارد كه عملكردي مشاهده نمي شود. البته برخي اقدامات در سال هاي اخير انجام شده از جمله چندين كيلومتر فنس كشي در منطقه حفاظت شده ورجين و يا تخليه زباله از حوزه. اما اين اقدامات در مقابل شتاب ساخت و سازها و بي قانوني ها بسيار ناچيز است. متأسفانه علي رغم انتشار گزارش خبر لغزش ميگون از مدتها قبل، هنوز هيچ موضع گيري رسمي از سوي سازمان محيط زيست براي پاسخ به تعريض راه فشم ميگون توسط شهرداري اتخاذ نشده و اكنون سؤال اينجاست كه چه كسي و با كدام مجوزهاي قانوني اجازه مي دهد كه در حوزه آبخيزهاي ملي و مناطق حفاظت شده عده اي دست به چنين اقدامات خرابكارانه اي از جمله تفكيك زمين، ويلاسازي، رستوران سازي و... بزنند؟ ما معتقديم اين مناطق تنها يك مالك قانوني دارد و آن هم ملت است. لذا احترام به مالكيت هاي غيرقانوني بي احترامي به حقوق يك ملت است و حاصلي جز خسارت هاي بيشتر از سوي متجاوزان نخواهد داشت.
اين NGO زيست محيطي در گزارش خود به سازمان بازرسي كل كشور مي افزايد: «بحران آب تهران جدي است. حال با چه توجيهي اجازه داده مي شود كه اين چنين سدي با اين اهميت اين چنين پر و تخريب شود؟ تاريخ اين عملكردها را ثبت مي كند و سرانجام روزي كساني بايد پاسخ اين سهل انگاري ها را در مديريت اين حوزه هاي مهم بدهند.»
«حوزه لتيان چه در منطقه لواسان و چه در منطقه رودبار قصران كلكسيوني از بي قانوني محض و حضور يك مافياي قوي زمين خوار است كه حوزه را به اين روز وحشتناك درآورده تا آنجا كه تا خط الرأس ها پيش رفته اند. اين NGO به عنوان يك تشكل زيست محيطي منتظر پاسخگويي مسئولين است و سكوت را نشانه بي توجهي تلقي مي كند:
۱- پاسخ شفاف سازمان حفاظت محيط زيست در واگذاري و ساخت و ساز در مناطق حفاظت شده به ويژه همين منطقه حفاظت شده جاجرود چيست؟
۲- پاسخ بازرسي كل كشور به تجاوز در اين مناطق ملي چيست و چه اقداماتي براي ابطال سندهاي غيرقانوني خواهد داشت.
۳- برخورد قوه قضاييه با مسئولين، نهادها و اداراتي كه موجب چنين تخريب هاي وسيع وارده به منابع ملي در اين حوزه و حوزه هاي ديگر مي شوند... چگونه خواهد بود؟
۴- برخورد فرماندار شميرانات براي جلوگيري از تجاوزها به اين اراضي ملي چيست؟
۵- پاسخ سازمان جنگل ها و مراتع و آبخيزداري در واگذاري اين اراضي ملي در اين حوزه و حوزه هاي آبخيز مشابه به ساخت و سازهاي دولتي و غيردولتي چيست؟
۶- وظيفه وزارت نيرو در پاسخ گويي به ساخت و سازهاي غيرمجاز در حريم سد كه موجب چنين لغزش گسترده اي شده چيست؟
منبع: www.ngdir.com
|
