برخي كارشناسان شهري جمعيت پيشبيني شده در طرح جامع براي تهران را خوشبينانه ميدانند، چرا كه به دليل تمركز انواع امكانات در پايتخت نميتوان جمعيت اين كلانشهر را به اين ترتيب ثابت نگاه داشت.
به نقل از پایگاه اطلاع رسانی شهرسازی و معماری، دست اندركاران تهيه طرح جامع ايجاد زمينه هاي مهاجرت معكوس در پايتخت را از ابزارهايي مي دانند كه به وسيله آن مي توان در افق سال 1400 جمعيت پايتخت را در حدود 6/8 ميليون نفر ثابت نگاه داشت.
بر پايه پيشبينيهاي طرح جامع امكان افزايش بيش از يک ميليون نفر به جمعيت تهران، تا 20 سال آينده وجود ندارد. به طور دقيقتر تهران تا سال 1404 فقط ميتواند جمعيتي در حدود يك ميليون و 200هزار نفر را به جمعيت 7 و نيم ميليوني كنوني خود اضافه كند.
برخي كارشناسان با انتقاد از اين طرح شهري معتقدند، اين رقم بسيار خوشبينانه است . زيرا به دليل تجمع انواع امكانات و تمركز زمينه هاي اشتغال در پايتخت نمي توان جمعيت پايتخت را در اين افق پيش بيني شده ، ثابت نگاه داشت. مگر اينكه نخست زمينه هاي مهاجرت به مركز را از بين برد. درواقع با تمركز زدايي جمعيتي از پايتخت ، امكان مهاجرت سرريز جمعيت تهران به شهرهاي اطراف فراهم ميشود.
«حبيب الله زنجاني» استاد دانشگاه و مسئول گروه مطالعات جمعيت شناسي طرح با وارد دانستن چنين انتقاداتي گفت:« اين رقم به صورت تصادفي انتخاب نشده است . ما جمعيت تهران را در افق سال 1400 بر اساس گزينههاي مختلفي كه مطرح بود 6/8 ميليون نفر پيش بيني كرديم. در اين طرح نه تمام آمارهاي موجود بلكه كارشناسانه ترين آن مورد استفاده قرار گرفت. گزينههايي از 1/8 تا 11 ميليون در اين ميان مطرح بود، اما رقم 6/8 ميليون نفر بر اساس شواهد فني و تحقيقات عميق انجام شده ، انتخاب شد.»
اين كارشناس برخي پيش شرطها را براي تحقق اين پيش بيني ضروري دانست. به ويژه برخي مواردي را كه تا كنون در برنامه ريزي شهري چندان مورد توجه نبوده و موجب رشد غير طبيعي جمعيت در پايتخت شده است.
وي ادامه داد:« در سالهاي گذشته تراكم فروشي يكي از مسائل عمده اي بود كه رشد غير طبيعي جمعيت را در پايتخت تشديد مي كرد. درصورتي كه اين روند تحت كنترل در بيايد، زمينه هاي اشتغال در خارج از شهر تهران فراهم شده، صنايع I Tec در پايتخت فعال ميشود و زمينه مهاجرت معكوس ضعيف در تهران به وجود مي آيد. در اين هنگام است كه ميتوان به عملياتي شدن اين رقم اميدوار بود. البته شهرهاي جديد اطراف پايتخت زيرساختهايش در حال تكميل است و ما به تجمع جمعيت در اين نقاط اميدواريم.»
اگرچه برنامه ريزان شهر تهران به تحقق اين آمار اميدوار هستند، اما برخي كارشناسان معتقدند، در حال حاضر امكان تحقق زمينه آن در پايتخت فراهم نشده است.
«محمد شيخي»،استاد برنامه ريزي شهري دانشگاه علامه طبابائي در اين زمينه گفت:« البته اين تحقيق توسط يك تيم قوي انجام شده است ، اما در اين پيش بينيها بايد به مباني اقتصادي، تمركز اين امكانات و خدمات عالي در تهران و روند افزايش آن توجه شود. ضمن اينكه سوبسيدهايي كه دولت در حال حاضر در اختيار پايتخت قرار ميدهد را نيز نبايد از نظر دور داشت. زيرا تمام اين عوامل موجب افزايش جمعيت پايتخت است.»
وي افزود:« علاوه براين سكونتهاي غير رسمي را نيز بايد مورد توجه قرار داد. زيرا در چنين محلههايي ضابطه اي حاكم نيست و به سرعت بر جمعيت آن محله ها افزوده مي شود.» اگرچه « جليل حبيب الهيان»، معاون شهرسازي شهرداري تهران پيش از اين اعلام كرده بود تمام دستگاهها بايد به گونه اي عمل كنند كه انفجار جمعيت در تهران رخ ندهد، اما اين احتمال وجود دارد كه تهران نتواند جمعيت خود را در رقم 6/8 ميليون نفر ثابت نگاه دارد، اما برنامه ريزيها بر اين اساس انجام شود.
شيخي عنوان كرد:« بايد برنامه ريزان شهري به اين نكته توجه كنند كه با تصميم گيريهاي اداري و سياسي نمي توان رشد جمعيت را متوقف كرد. در واقع در تمامي سطوح تصميم گيري اين خطر وجود دارد كه تصميم گيريها مديريتي باشد و نه بر مبناي بررسيهاي كارشناسي. براي رفع اين مشكل بايد با توزيع امكانات در تمام سطح مجموعه شهري و حتي تمام كشور روند مهاجرت به تهران را كاهش داد.»
|