 ساختوسازهای بدون ارزیابی زیستمحیطی مانند اسكلهسازی، احداث پلتفروم، نصب خطوط انتقال نفت و گاز و دستبرد به این ذخایر و ... موجب شده بسیاری از مرجانهای جنوب كشور نابود شوند.
به گزارش آفتاب، درحالی كه آبسنگهای مرجانی متنوعترین اكوسیستمهای جهان هستند، جدیدترین خبرها از جنوب ایران حاكیست تخریب این ذخایر جهانی به شدت در حال انجام است و سازمان حفاظت محیط زیست نیز علیرغم تلاشهای خود، به دلیل نبود گارد ساحلی و امكانات وتجهیزات لازم، هنوز نتوانسته است نظارت كاملی بر آنها داشته باشد، به شكلی كه به گفته مسؤولان این سازمان، بسیاری از شركتهای نفتی حتی اجازه بازدید از پروژههای خود را به این سازمان نداده و عملیات اجرایی برخی طرحها در این زمینه برخلاف گزارش ارزیابی ارایه شده اجرا میشود و برخی دیگر هم گزارش ارزیابی ارایه نمیكنند.
دكتر نبوی، مدیركل دفتر محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست در این خصوص به ایسنا میگوید: آبسنگهای مرجانی جزو ذخایر زیستی جهانی محسوب میشوند و از جایگاه بالایی به لحاظ ارزشی برخوردارند، ضمن اینكه این اكوسیستمها بهترین شاخص سنجش سلامت آب دریا هستند، به شكلی كه به تغییرات محیطی بسیار حساس بوده یعنی ایجاد هرگونه تغییری در پارامترهای فیزیكی دریاها، بر آنها اثرگذار است.
وی میافزاید: در سالهای اخیر این اكوسیستمها به دلیل ساختوسازهای بدون ارزیابی زیستمحیطی مانند اسكلهسازی، احداث پلتفروم، نصب خطوط انتقال نفت و گاز و دستبرد به این ذخایر و ... مورد تهدید قرار گرفتهاند، همچنین آلودگیهای نفتی خصوصا جنگ خلیجفارس در دهه ۹۰ و انفجار تعداد زیادی از چاههای نفت عراق موجب شد تا بخش عظیمی از سواحل آبسنگ عربستان، كویت و سایر كشورهای حاشیهای از بین بروند.
مدیركل دفتر محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به این كه آبسنگهای مرجانی در مناطق خارك، خاركو، كیش، نایبند، قشم، هندورابی، لارك، تنب بزرگ و كوچك، ابوموسی، فارو، بنی فارو، سیری و ... وجود دارند، به ایسنا میگوید: متاسفانه این آبسنگها برای استفاده در آكواریومها و ماهیان آنها كه كاملا به آبسنگها وابسته هستند به دلیل نقص قانونی قاچاق میشوند به شكلی كه ماهیان این ذخایر حتی تا۵۰۰ هزار تومان به كشورهای عربی به فروخته میشود.
وی عمدهترین منابع آلودگی در خلیجفارس و دریای عمان را نفت و تركیبات نفتی عنوان و تصریح میكند: متاسفانه شركتهای نفتی بر خلاف گزارش ارزیابی خود اقدام میكنند و نظارت دقیقی در این زمینه انجام نمیشود و در برخی موارد نظارت مقدور نیست.
مدیركل دفتر محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست با تاكید بر این كه مرجانها در معرض نابودی هستند، میافزاید: متاسفانه توسعه ناپایدار در دریا موجب شده بسیاری از مرجانهای جنوب كشور نابود شوند كه این امر زنگ خطری برای ماست.
وی میگوید: متاسفانه در خورها و سایتهای صنعتی بویژه بندرعباس، بوشهر و شمال خلیجفارس یعنی بندر امام(ره) و ماهشهر پسابها، فاضلابها و مواد آلاینده بدون تصفیه و به صورت مستقیم وارد دریا میشود، در حالی كه سایتهای شیلاتی ما هم در همین مناطق یعنی بوشهر، بندرعباس و خور موسی واقعند كه این امر تاثیرات منفی بر جانوران دریایی خواهد گذاشت.
مهندس صدیقی، معاون دفتر محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به این كه پروژههایی در كشور انجام میشود كه تخریب شدید صخرههای مرجانی را در پی دارد میگوید: مرگ بیصدای مرجانها در حال پدید آمدن است. 
وی به پروژههای تخریبكننده آبسنگهای مرجانی در جنوب كشور اشاره كرده و میگوید: پروژه خشك كردن دریا یكی از عوامل تحریب آب سنگهای مرجانی است كه در این زمینه میتوان به توسعه فرودگاه جزیره خارك كه در شرق این جزیره در حال انجام است، اسكلهسازی و بندرسازی طرح توسعه بندرشهید رجایی بندرعباس و شهید بهشتی چابهار كه به شدت دریا را خشك كرده و مناطق مرجانی را زیر خاك برده و تا چند كیلومتر شعاع اطراف آن تمامی مرجانها را از بین میبرد، طرح توسعه بندر در شمال جزیره كیش، هتلسازی و ایجاد تاسیسات در شرق این جزیره كه بهترین منطقه مرجانی خلیجفارس است و ... اشاره كرد.
معاون دفتر محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست آلودگیهای نفتی را از دیگر عوامل نابودی آب سنگهای مرجانی خوانده و میگوید: آلودگیهای مختلف از جمله استخراج نفت از سكوهای ابوذر و سلمان كه به جزیره خارك جهت تصفیه منتقل میشوند و پساب آنها مستقیما به دریا ریخته میشود و مجتمع پتروشیمی خارك (متانول خارك) كه مواد شیمیایی خطرناكی وارد دریا میكند نیز موجب تخریب این اكوسیستمهای حساس شدهاند.
وی با اشاره به مطالعات انجام شده در خصوص فلزات سنگین در جزیره خارك و خاركو كه یكی از بهترین و گسترهترین مناطق مرجانی در جنوب ایران است تصریح میكند: این مطالعات نشان میدهند كه پسابهای خروجی نفتی در این مناطق چندین برابر حد مجاز (بیش از ۱۰ برابر) است كه باعث نابودی ذخایر مرجانی شده است.
معاون دفتر محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست میگوید: در منطقه عسلویه و خلیج نایبند كه به عنوان پارك ملی محسوب میشود و محل مهاجرت پرندگان آبزی و كنارآبزی است و باید از درجه حفاظتی بسیار بالا برخوردار باشد، فازهای ۱۲ و ۱۳ طرح توسعه پارس جنوبی در حال اجراست و چندین اسكله و بندر با پیشروی در دریا احداث و صدها تن سنگ و خاك برای طرح توسعه این بخش به دریا تخلیه شده است.
وی با اشاره به این كه احداث پالایشگاه، پتروشیمی و مجتمعهای صنعتی و ... در این منطقه موجب افزایش شدید كدورت آب شده است، به ایسنا میگوید: بزرگترین عامل تخریب مرجانهای این منطقه مجتمعهای شیمیایی و پتروشیمی هستند كه متأسفانه كه ضایعات و پسابهایی با حجم بسیار زیاد و سمیت بسیار بالایی تولید و بدون هیچگونه تصفیه مستقیما به دریا تخلیه میكنند كه برای نمونه میتوان به مجتمع پالایش گاز فاز ۶ پارس جنوبی كه توسط شركت آجیپ ایتالیا ساخته شده و در حال تحویل به شركت گاز است اشاره كرد.
صدیقی میافزاید: این مجتمع حدود یك ساله است كه روزانه ۵ تا ۶ تن محلول شیمیایی كاستیك یا سود سوزآور را مستقیما به دریا تخلیه میكند و میزان تخلیه این پسابها آنقدر زیاد است كه تا شعاع چند صد متری هرگونه موجود زنده از بین رفته است كه سازمان حفاظت محیط زیست در این زمینه اقدام كرده تا عملیات خروج پسابهای این كارخانه هرچه سریعتر متوقف شود.
وی میگوید: همچنین ساخت و سازها در اطراف خلیج نایبند موجب افزایش كدورت آب و نابودی بسیاری از مرجانهای این منطقه شده است، به شكلی كه مرجان زنده در این مناطق بسیار كم دیده میشود.
معاون دفتر محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست به لولهگذاری در بستر و انفجارهای متعدد برای احداث این سازهها اشاره كرده و میگوید: این قبیل اقدامات موجب از بین رفتن مرجانها شده است، به شكلی شركت نفت، توسعه میادین نفتی مانند میدان نفتی سیری را با وجود ارایه گزارش ارزیابی به شكل دیگری اجرا میكند و حتی امكان نظارت سازمان محیط زیست را نیز نمیدهد.
به گفته وی پیمانكار این شركت در طرح توسعه میدان نفتی سیری، كل این جزیره را در اختیار گرفته و حتی اجازه ورود كارشناسان محیط زیست را به آن نمیدهد، از سوی دیگر عملیات لولهگذاری در این بخش موجب تخریب شدید صخرههای مرجانی شده است.
وی به طرح توسعه بندر شهید بهشتی چابهار اشاره كرده و تصریح میكند: در این طرح نیز قرار است۷۰۰ هكتار از دریا خشك شود كه بدین ترتیب مرجانهای این مناطق نیز از بین میروند.
معاون دفتر محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به این كه این دفتر قصد دارد در رویكرد جدید خود با تمامی این موارد برخورد كند تصریح میكند: قصد داریم جلو هرگونه تخریب را در سواحل جنوبی كشور چه از سوی ارگانهای دولتی و چه خصوصی بگیریم.
باید گفت به نظر میرسد با روند كنونی باید تا چند سال آینده مرجانها را تنها در آكواریومها جستوجو كرد و لازم است سازمان حفاظت محیط زیست هرچه سریعتر در این زمینه اقدام كند كه راهاندازی گارد ساحلی شاید بتواند در این مقطع كمك مؤثری كند.
|
