 يكي از اخترشناسان برجسته دانشگاه كمبريج با اشاره به تلاش دانشمندان براي مشاهده دقيق و بيسابقه سياهچالهها و اسرار نهفته در آنها گفت كه اكنون زمان آن است تا با صراحت اعلام كنيم كه در حال اندازهگيري دقيق تمامي جزئيات سياهچالهها هستيم.
به گزارش ايسنا، از اين رو دانشمندان ناسا با همكاري جمعي از همكاران بينالمللي خود و با كمك ماهواره ژاپني «سوزاكو» به مشاهدات شگفت انگيز و جديدي از سياه چالهها دست يافتهاند؛ جزئيات عجيبي از فضا و زمان منحني وار كه پيش از اين با اين دقت مشاهده نشده بود.
مشاهدات عبارت بودند ازاندازه گيري سرعت چرخش سياه چالهها و نيز اندازه گيري زاويه ريزش مواد به داخل آن.
اين مشاهدات بر پايه عكسالعمل نور در هنگام نزديكي به يك سياه چاله و رسيدن به مرزي كه به آن «مرز آهنيK» صورت گرفته است.
طي روزهاي گذشته دانشمندان ناسا و چند دانشمند بينالمللي ديگر همچون اندرو فابيان از دانشگاه كمبريج انگليس، اعلام كردند كه اين ماهواره نزديكترين تصوير از يك سياهچاله را به زمين ارسال كرده است.
اكنون دانشمندان معتقدند كه به وسيله اين تصوير و اطلاعات ديگري از اين دست اين امكان را خواهند داشت تا پي به نوسانات و همچنين سرعت چرخش يك سياهچاله پي ببرند.
دانشمندان ديگر هم بيكار ننشستهاند و گروهي از آنها با استفاده از رصدخانه اشعه ايكس چاندرا به برخي اسرار سياهچالهاي در كهكشان M87 پي بردهاند.
اين سياهچاله ميتواند امواجي به قطر 85 هزار سال نوري را در اطراف خود ايجاد كند.
وجود نوار مرزي ياد شده كه تاكنون به علت فقدان شواهد كافي مورد ترديد قرار داشت اكنون با قاطعيت ثابت شده و به عنوان يك معيار قابل قبول از جاذبه خردكننده سياه چاله ها مورد قبول قرار گرفته است.
ماهواره «سوزاكو» مجهز به جستوجوگر اشعه ايكس و طيف نگار اشعه ايكس است. اين دو دستگاه به اتفاق اين قابليت را دارند كه طيف گسترده اي از انرژيهاي اشعه ايكس را به خصوص آن دسته از اشعههاي ايكس با سطوح بالاتري از انرژي را شناسايي كنند.
به اين منظور براي شروع سياه چاله هايي با جرمهاي فوق العاده زياد در اولويت گرفتهاند.
اين گونه سياه چاله ها درمركز اغلب كهكشانها وجود دارند و جرمشان معادل با جرم ميليونها تا ميلياردها خورشيد در محدودهاي به وسعت كل منظومه شمسي است.
سيگنالهاي طيفي سياه چاله هايي كه «سوزاكو» آنها را رديابي كرده است. پيش از اين هم توسط ماهواره اروپايي «نيوتون» ديده شده بود، اماسوزاكوازحساسيت بسيار بالاتري نسبت به انواع پيشين خود برخورداراست.
مجموعهاي از مشاهدات صورت گرفته با سوزاكونشان مي دهد كه مرزآهني K در تمامي كهكشانها وجود دارد و سيگنالهاي دريافتي ازآن ناشي از وجود جاذبه شديد در جوار اين مرز است.
به همين علت هدف بلند مدت اكتشاقات فضايي ناسا بر مبناي كشف و شناسايي مرز آهني K براي يافتن تصويري مشخص از يك سياه چاله قرار گرفته است.
اين گروه تحقيقاتي با بررسي كهكشان MCG-6-30-15 به اين نتيجه رسيدند كه صفحه چرخاني از مواد سياه چاله را تغذيه مي كند كه اصطلاحا صفحه تغذيه كننده ناميده مي شود و زاويه 45 درجه نسبت به خط ديد ما مي سازد.
چنين اندازه گيري دقيقي پيش از اين امكان پذير نبوده است. در واقع وجود مرز آهني K كليد معماي اندازه گيري جرم و انرژي يك سياه چاله است.
به تازگي ناسا با همكاري جمعي از دانشمندان ايتاليايي با استفاده ازداده هاي ارسالي فضا پيماي «سويفت» براي اولين بار توانست نوع موادي كه از سياه چاله ها به خارج از آن پرتاپ مي شوند را مشخص كند.
مواد موجود در اين فورانهاي سياه چالهيي كه اغلب با سرعت نور به خارج پرتاب مي شوند، عموما در كوازارها و ساير اجرام سماوي نيز ديده مي شوند.
اين تيم تحقيقاتي موفق به گشودن معمايي شده است كه پيشينه آن به دهه 70 ميلادي برمي گردد.
به گزارش ايسنا، فورانهاي مواد سياه چالهيي عموما مرزهاي كهكشانها را براي صدها هزاران سال نوري در مينوردد.آنها از منابع اوليه توزيع مواد و انرژي در جهان و همچنين كليد فهم و درك چگونگي شكل گيري كهكشانها و بسياري معماهاي گشوده نشده همچون منشا انرژي در جهان مي باشند.
فورانهاي سياه چالهيي يكي از بزرگترين پارادوكسهاي مطرح در اختر شناسي هستند چرا كه از يك سو هيچ چيزي درجهان نمي تواند از جاذبه فوق العاده شديد سياه چالهها بگريزد و از سوي ديگر مواد سياه چالهيي با سرعت نور به فضاي لايتاهي پرتاب مي شوند.
دانشمندان هنوز نمي دانند اين فورانها چگونه شكل ميگيرند و تنها چيزي كه تا حال به قطعيت دريافتاند اين است كه از چه موادي تشكيل شدهاند.
|
