 اخترشناسان با بهره گيري از تلسكوپ فرو سرخ «اسپيتزر» موفق به شناسايي دو سياه چاله ابرپرجرم شدند.
به گزارش ايسنا، از آنجا كه اين گونه از سياه چالهها براي بلعيدن تدريجي مواد اطراف خود نيازمند زماني نسبتا طولاني هستند، مواد باقي مانده گرم شده و انرژي بسيار زيادي توليد ميكنند كه در نتيجه باعث افزايش ميزان درخشندگي آنها ميشود.
بنابر نظريهاي، انرژي حاصل از اين پديده چنان زياد است كه مي تواند فرايند شكل گيري ستارگان يك كهكشان را به طور كل مختل كند.
دانشمندان بر اين عقيده بودند كه هنگام برخورد دو كهكشان، سياه چالههاي پر جرم مركزيشان با يكديگر تركيب شده و يك سياه چاله ابر پرجرم (اختروش) بو جود مي آورند.
اين سياه چاله بلافاصله همچون همدمي سيري ناپذير شروع به بلعيدن مواد اطراف خود ميكند.
از آنجا كه ذرات گاز و غبار اطراف همچون پوششي مانع از رسيدن امواج ساطع شده از اين سياه چاله مي شود، مشاهده فرايند بلعيدن مواد و توليد انرژي، به وسيله تلسكوپ ها ممكن نيست.
از مدتي پيش اين گونه تصور مي شد كه برخي از سياه چاله سرانجام اشباع خواهند شد، تا اين كه اين اتفاق افتاد.
در اين هنگام سياه چاله ها انرژي بسيار زيادي از خود ساطع كرده و تمام موارد اطراف خود (از جمله ذرات گاز و غبار) را از بين مي برند. گاهي اوقات اين انرژي بدان حد زياد است كه ميتواند تمامي مواد مورد نياز براي شكل گيري ستارگان يك كهكشان را نابود كند.
طبق تحقيقات دكتر ماريا دل كارمن پولتا از دانشگاه ايالتي كاليفرنيا، دو سياه چاله ابر پر جرم تازه كشف شده، در پوششي از ذرات گاز و غبار بسيار چگال احاطه شده اند و گسيل مقدار زيادي انرژي باعث آشكار شدنشان شده است.
وي مي افزايد: سياه چاله هميشه به هنگام بلعيدن مواد اطراف خود انرژي فراواني از خود ساطع مي كنند. هنگامي كه جرمي وارد سياه چاله مي شود، متعاقب آن انرژي آزاد ميشود. هر چه كه مقدار ماده زياد شود انرژي آزاد شده نيز افزايش مي يابد.
زماني كه اين ميزان انرژي از حد خاصي فراتر رود سياه چاله تمامي مواد اطراف خود را نابود ميكند.
دانشمندان توانستند با برسي ميزان درخشندگي سياه چاله، مقدار انرژي گسيل شده را اندازه گيري كنند. پولتا در تحقيقات خود به اين نتيجه رسيد كه اين سياه چاله ها سه ميليارد بار از خورشيد پر جرم تر بوده و قادرند 68 منظومه شمسي در سال و يا يك خورشيد را در هفته ببلعند.
در اين بين پوششي از ذرات گاز و غباري كه در اطراف اين گونه از سياه چاله ها وجود دارند، محاسبه ميزان درخشندگي آنها را پيچيده مي كنند زيرا اين ذرات مقداري از انرژي ساطع شده را جذب و مجددا آن را به صورت امواج فرو سرخ گسيل مي كنند.
به گزارش ايسنا از پارساسكاي، با استفاده از اپتيك فرو سرخ تلسكوپ فضايي اسپيتزر، پولتا به همراه تيم تحقيقاتي خود موفق شدند ميزان انرژي جذب شده توسط پوشش گاز و غبار را تعيين كنند؛ در نتيجه با دانستن اين مقدار، ميزان درخشندگي حقيقي سياه چاله ها نيز مشخص شد. علاوه بر اين گروهي از متخصصان با بهره گيري از رصدخانه پرتو ايكس چاندرا سازمان فضايي ناسا، ميزان ذرات گاز و غبار اطراف سياه چاله ها را نيز محاسبه كردند.
به عقيده پولتا چنين درخششي گوياي اين حقيقت است كه تمامي ذرات گاز و غبار بايد مدت ها پيش از بين رفته باشد، به بيان ديگر اين سياه چاله هم اكنون در اوج فعاليت خود به سر مي برد.
اگر چه چنين پديده هايي در مدل هاي نجومي پيش بيني شده اند، اما بسياري از اخترشناسان با برخي خصوصيات سياه چاله هاي ابرپرجرم آشنايي ندارند. به دليل برخي مشكلات، تاكنون اين گونه از سياه چاله ها به دقت مورد مطالعه و بررسي قرار نگرفته بودند.
نقش سياه چاله در شكل گيري كهكشان ها هنوز هم در پرده اي از ابهام قرار دارد. ما در واقع به بخشي از زندگي يك سياه چاله نگريسته ايم. طبق مدل هاي نجومي اين گونه از سياه چاله ها مي بايستي مواد اطراف خود را از مدت ها پيش نابود ساخته باشند.
نتايج اين تحقيقات در ماه مه سال 2006 ميلادي در ژورنال اخترفيزيك به چاپ رسيد.
|
